Tıp alanında heyecan uyandıran gelişmelerden biri daha açıklandı. Uzmanlar, 3 boyutlu yazı ve lazer teknolojisi aracılığı ile yapay damar üretmeyi başardılar. Üretilen yapay damarlar yarı sentetik ve yarı biyomolekül yapıya sahip. Bu yönleri ile yapay damarlar nakil edikleri canlı doku tarafından kolaylıkla kabul edilebiliyor ve bünye ile tamamen kaynaşıyor.
Takip edilemeyecek bir hızla gelişen teknoloji insan hayatını kolaylaştırmaya devam ediyor. Tıp alanında yaşanan gelişmelerde tedavisi imkansız gibi görünen hastalıkların yapay organlar ile tedavi edilmesine imkan sağlıyor. Tıp dünyasında yeni bir sayfa açabilecek haber Alman bilim adamları tarafından duyuruldu. Fraunhofer Enstitüsü’nde çalışan uzmanlar, benzerine bilimkurgu filmlerinde şahit olabileceğimiz bir ilerleme kaydetti. Başarılı olması durumunda organ naklinde çağ atlatacak çalışma Hannover’de düzenlenen Bioteknik Fuarında dünyaya duyuruldu.
Yapay dokular ve organlar ile ilgili üretim çalışmalar uzun zamandır tıp dünyasında tartışılıyor. Bu konu ile ilgili kökhücre çalışmaları da belli bir seviyeye gelmiş durumda. Günümüzde yapay doku üretimi mümkün ancak yapay bir organ üretecek teknoloji henüz geliştirilemedi. Fraunhofer Enstitüsü uzmanları üstünde çalıştıkları yeni bir materyal ile yapay damar üretmeyi başardı. Üretilen yapay damarın işlevsel olması durumunda yapay organ üretiminde de ilham kaynağı olması bekleniyor.
Yapay Damar
BioRap adı verilen yapay damar projesi Almanya’da organ nakli bekleyen yaklaşık 11 bin hasta için umut ışığı oldu.
Yapay Organ Üretiminin Önü Açıldı
Günümüzde yapay doku üretimi yapılabiliyor. Ancak yapay dokuda karşılaşılan en büyük sorun, bu dokuların insan beden ile uyumlu olması ve bedenden kan yolu ile beslenmesi, transferlerin sağlanması sorunuydu. Üretilen yapay damarlar bu sorunu gidermeyi amaçlıyor. Fraunhofer Enstitüsü uzmanlarının geliştirdiği BioRap projesi yapay dokuların beslenme sorununu ortadan kaldırmaya yönelik olumlu bir gelişme olarak görülüyor.
Organ Naklinde Bir Devir Açılmış Olabilir
BioRap adlı yapay damar projesi organ nakli bekleyen hastalar adına bir umut ışığı olabilir. Yapay damar üretiminde Multifoton Polimerizasyon ismi verilen bir teknik kullanılıyor. Bu teknik ile yapay damar üretiminde üç boyutlu yazıcılarda mürekkep yerine saydam ve sentetik bir sıvı kullanılıyor. Yazıcıdan çıkan sıvı, özel bir yöntemle, lazer ışınları ile sertleştirilebiliyor. Ortaya çıkan katı madde insan damarları kadar esnek bir yapıya da sahip oluyor.
Araştırma grubunun bir üyesi olan Günter Tovar yapay damar üretiminde kullanılan maddeler ile ilgili “Bu sentetik materyaller çok fonksiyonel bir yapıya sahip. Bu maddeyi lazer ışınları ile aynı zamanda plastik gibi sertleştirebiliyoruz. Ancak madde insan damarları kadar esnek bir yapıya sahip olmalı. Ancak en büyük sorun bu yapay maddenin vücutta aynı organik bir madde gibi fonksiyon göstermesini sağlamak. Bu sorunu aşmak araştırma ekibi tarafından çok zor oldu” dedi.
Yapay Damarlarda Kök Hücreden Doku
Plastik gibi sertleşen elastik madde ile damarların ana çatısı oluşturuluyor. Daha sonra bilim insanları bu damarların üstüne damarın duvarlarını oluşturacak organik bir kaplama yapıyor. Üretilen damr çatısı üstünde organik bir yapının gelişmesine olanak tanıyor. Bilim insanları daha sonra üzerinde canlı hücre gelişmesine imkan sağlayan yapay damar çatısına kemik iliğinden üretilen kök hücreleri yerleştiriyor. Kökhücreler yapay damar çatısının etrafını sararak organik bir kaplama görevi görüyor. Bu organik hücre kaplaması aynı zamanda damarın iç duvarını da oluşturuyor.
Temel olarak yapay damar üretimi özel yapıya sahip bir maddeden üretilen bir damar çatısından oluşturuluyor. Eğer çalışmalar olumu sonuç verirse ileride bu çatının üstüne damarın nakledileceği hastadan alınan kök hücreler ile organik bir kaplama uygulanacak. Bu organik bir kaplama ile sarılmış yapay damarlar, yapay bir organ gibi hastalara nakil edilebilecek.
Yapay damarların yapım aşamalarında üretilen çatıya hastanın genetik özelliklerini taşıyan kök hücrelerin organik bir yüzey oluşturması ve yapay damar ile hastanın organik hücrelerinin kaynaşması gerekiyor. Kaynaştırma işlemi vücut dışında küçük bir organik reaktörde gerçekleştiriliyor. Yapay damar hastanın kendi hücrelerinden meydana geldiği için bedenin yapay damarı kabul etmemesi tehlikesi ortadan kalkıyor.
Günümüzde pek çok hastaya damar nakli yapılıyor. Ancak genellikle damar nakli bekleyen hastaların kendi damarları da deforme olmuş oluyor. Yapay damar projesi ve kökhücre teknolojisi sayesinde hastanın kendi hücreleriyle kaynaşacak sentetik bir materyal üretilmesi çok büyük bir ilerleme olarak görülüyor.
Yapay damar denemeleri önümüzdeki ay hayvanlar üzerinde denenecek. Eğer başarılı sonuçlar alınırsa önümüzdeki 10 yıl içerisinde insanlar üzerinde de bu tekniğin kullanılması mümkün olacak.
